Doğru Köpek Türü Seçme: Yaşam Tarzına Uygun
İlk köpeğimi alırken yaptığım araştırma, itiraf ediyorum, "en sevimli köpek ırkları" başlıklı bir listeye bakmaktan öteye gitmemişti. Sonuç: 45 metrekarelik bir dairede, günde iki saat koşmak isteyen bir enerji topuyla baş başa kalmak. O dönemde öğrendiğim her şeyi bir arada toplamış olsaydım hem benim hem de köpeğimin ilk altı ayı çok daha rahat geçerdi. Bu yüzden burada size liste vermek yerine, kendinize sırayla sormanız gereken soruları anlatacağım. Doğru köpek ırkı seçimi uygun bir eşleşme kurmakla ilgilidir; "iyi ırk" ya da "kötü ırk" diye bir şey yok, size uyan ve uymayan var.
Adım Adım: Kendi Hayatınızı Analiz Etmek
-
Bir hafta boyunca gerçek zamanınızı yazın. Tahmin etmeyin, not alın. Sabah kaçta evden çıkıyorsunuz, akşam kaçta dönüyorsunuz, ara vermeden kaç saat evde yoksunuz? Ben bunu yaptığımda hafta içi günlerimin 10-11 saatini evin dışında geçirdiğimi gördüm. Bu tek bilgi, ayrılık kaygısına yatkın ve sürekli insan yanında olmak isteyen ırkları listemden çıkarmama yetti. Günde bir saatten az aktif zaman ayırabiliyorsanız, çoban ve av köpeklerine ait enerjik hatlardan uzak durun.
-
Metrekareye değil, çıkış imkânına bakın. "Küçük evde küçük köpek" klişesi yanlış. Bir tazı türü, dışarıda kısa ve hızlı bir koşu yaptıktan sonra evde saatlerce kanepede uyuyabilir; buna karşın küçük ama zeki bir teriyer, zihni yorulmazsa mobilyalarınızı proje hâline getirir. Kritik soru şu: Evin çıkışına kaç saniyede ulaşıyorsunuz, yakınlarda yürüyebileceğiniz güvenli bir alan var mı? Asansörsüz beşinci kat, yaşlılık döneminde 30 kilo taşımak anlamına gelir; bunu şimdiden düşünün.
-
Tüy, salya, ses: Tolerans eşiğinizi dürüstçe belirleyin. Her köpek tüy döker, "alerji yapmayan ırk" diye bir şey yok; bazıları daha az döker, o kadar. Evde alerjisi olan biri varsa, karar vermeden önce o ırkın sahibi olan birinin evinde birkaç saat geçirin. Aynı şekilde, çift kat tüylü ırklar yılda iki kez evinizi kar yağmış gibi gösterir. Molossoid tipi iri ırklarda salya ve horlama gündelik hayatın parçasıdır. Havlama eşiği düşük ırklar apartmanda komşu ilişkilerinizi sınar.
-
Deneyim seviyenizi hafife almayın. İlk köpeğinizse, bağımsız karar vermeye çok yatkın, koruma içgüdüsü baskın ya da inatçı olarak bilinen ırklar zor bir başlangıç olur. Ben ilk seferde "insana yönelmeyi seven" tipte bir köpek seçmediğim için temel itaat eğitiminde epey zorlandım. Yeni başlıyorsanız, ödül temelli eğitime kolay yanıt veren, sahibiyle çalışmaktan hoşlanan tipler işinizi kolaylaştırır. Köpek eğitimi konusundaki temel adımları anlatan rehberi seçim yapmadan önce okumanızı öneririm; hangi ırkın sizden ne isteyeceğini o zaman daha iyi anlarsınız.
-
Evdeki diğer canlıları hesaba katın. Küçük çocuk varsa, sabırlı ve fiziksel olarak dayanıklı bir yapı önemlidir; çok küçük ırklar çocuk elinde kolayca yaralanabilir. Evde kedi ya da kuş varsa, av dürtüsü yüksek ırklarda tanışma süreci uzun ve dikkatli yönetilmesi gereken bir iştir. Kedi ve kuş davranışlarını anlatan sayfalar bu konuda ne bekleyeceğinizi görmenize yardımcı olur.
-
Bütçeyi ırka göre hesaplayın. Maliyet sadece mama değil. İri bir köpek daha çok yer, daha büyük doz ilaç kullanır, taşınması ve pansiyonu pahalıdır. Uzun tüylü ırklarda düzenli tıraş ve bakım gideri vardır. Bazı hatlarda kalça, kalp ya da solunum yolu sorunları daha sık görülür; bu da düzenli veteriner takibi demektir. Yıllık bir bütçe tablosu çıkarmak, romantik hevesi gerçeğe oturtan en iyi yöntem.
-
Karar vermeden önce o köpekle vakit geçirin. Aynı ırkın içinde bile karakter farkları büyüktür. Barınaktaki bir yetişkin köpekle iki-üç kez yürüyüşe çıkmak, size ırk listelerinden çok daha fazla bilgi verir. Yetişkin köpeğin avantajı, karakterinin belli olması; yavruda ise çoğu şey büyütme ve sosyalleştirmeye kalır. Ben ikinci köpeğimi barınaktan, tam dört ziyaretten sonra seçtim ve bu kez isabet ettim.
Sık Yapılan Hatalar
- Görünüşe göre karar vermek. Fotoğrafta etkileyici duran ırkların çoğu, belirli bir iş için üretilmiş çalışan köpekler. O iş verilmezse enerji başka yerden çıkar.
- "Ben onu değiştiririm" varsayımı. Eğitim davranışı yönlendirir, genetik dürtüyü silmez. Kazma isteyen bir köpeğe kazmayı tamamen bıraktırmak yerine kazacağı bir alan ayırmak daha gerçekçidir.
- Bir arkadaşın deneyimini genellemek. "Kuzenimin aynı ırktan köpeği çok sakindi" cümlesi tek bir bireyi anlatır, ırkı değil.
- Yavruların büyüyeceğini unutmak. Üç kiloluk yavru bir yıl sonra 35 kilo olabilir. Yetişkin ağırlık ve boy aralığına mutlaka bakın.
- Yaşam süresi boyunca planlamamak. Köpek 12-15 yıl hayatınızda olacak. Taşınma, iş değişikliği, çocuk gibi planlarınızı bu süreye yayarak düşünün.
- Aceleci karar. "Yarın bir yavru alacağım" cümlesinden en az bir ay uzak durun. Bu arada evi hayvan dostu hâle getirmek, mama seçimi ve ilk veteriner ziyareti gibi konuları hazırlayın.
Hızlı Karşılaştırma
| Yaşam tarzınız |
|---|